Geen natuurramp, deze techniek veroorzaakt micro-aardbevingen voor onderzoek

14 februari 2026

Wetenschappers hebben onlangs een innovatieve techniek ontwikkeld die micro-aardbevingen veroorzaakt om meer inzicht te krijgen in de ondergrondse processen van de aarde. Wat klinkt als sciencefiction, blijkt een waardevolle tool in het domein van de seismologie. De techniek, waarbij kleine verstoringen in korrelige materialen worden veroorzaakt, biedt onderzoekers de mogelijkheid om aardbevingen te bestuderen zonder de destructieve gevolgen ervan. Dit openspreekt nieuwe wegen in het wetenschappelijk onderzoek naar aardbevingen en hoe deze natuurverschijnselen zich manifesteren.

De basis van micro-aardbevingen

In tegenstelling tot solide materialen is de grond, waar we dagelijks op staan, veelal samengesteld uit korrels, zoals zand en steen. In de diepere aarde loopt deze structuur door tot aan de breuklijnen van tektonische platen. Deze losjes georganiseerde structuren zijn instabiel. Wetenschappers aan de Universiteit van Amsterdam, Kasra Farain en Daniel Bonn, hebben een experiment uitgevoerd waarin ze micro-aardbevingen in een gecontroleerde laboratoriumomgeving simuleerden. Dit werd gedaan door een laag van bolletjes, elke ter grootte van een mensenhaar, aan externe druk te onderwerpen, wat leidde tot spontane verschuivingen.

Experiment en bevindingen

Het experiment illustreerde hoe een geringe verstoring, zoals een kleine seismische golf, kan leiden tot een volledige herstructurering van korrelige materialen. Interessant genoeg gedroegen de korrels zich tijdelijk als een vloeistof tijdens de verstoring, om daarna weer in een nieuwe stabiliteit te komen. Dit biedt inzicht in hoe echte aardbevingen ook plaatsvinden: door plotselinge veranderingen in de druk binnen de aarde.

Toepassing van de techniek in seismologie

Deze benadering van micro-aardbevingen heeft niet alleen praktische implicaties voor wetenschappelijk onderzoek, maar kan ook het begrip van seismische activiteit vergroten. De resultaten van het onderzoek zijn bijzonder relevant voor aardbevingsmonitoring en trillingsdetectie, vooral in gebieden waar de risico’s van aardbevingen hoog zijn.

  • Versterking van gebouwen: Dankzij dit onderzoek wordt mogelijk beter begrip vergaard voor materialen die het risico op schade tijdens aardbevingen kunnen verminderen.
  • Preventieve maatregelen: In de toekomst kunnen nieuwe technieken worden ontwikkeld om aardbevingen te afzwakken voordat ze ons bereiken.
  • Ondersteuning voor beleidsvorming: Inzichten uit dit onderzoek kunnen beleidsmakers helpen bij het ontwikkelen van effectieve strategieën voor noodsituaties.

De weg vooruit

Het wetenschappelijk onderzoek naar micro-aardbevingen helpt bij het ontrafelen van de complexe mechanismen die aan de basis liggen van aardbevingen. Door de ondergrondse onderzoeken verder uit te breiden, kan men effectievere technieken ontwikkelen die ons in de toekomst beschermen tegen de risico’s van natuurlijke rampen.